nummer 2



Ethische vraagstukken

In mijn vorige Promotie Post vertelde ik over de beoordeling van mijn onderzoeksvoorstel door de Ethiekcommissie. Ik ben blij te kunnen vertellen dat mijn voorstel op de valreep van 2020 officieel is goedgekeurd door de Ethiekcommissie! Het was een flinke klus om goedkeuring te krijgen. In deze post beschrijf ik in het kort de lange weg die ik ervoor heb afgelegd.

Wetenschappelijke integriteit

Ter voorbereiding heb ik meerdere cursussen gevolgd en mijn onderzoeksvoorstel op een aantal punten aangevuld en aangescherpt. De cursus die mij het meest is bijgebleven, ging over wetenschappelijke integriteit. Bij mijn aanstelling als promovendus heb ik een document ondertekend waarin ik beloof onderzoek te doen volgens de gedragscode wetenschappelijke integriteit. Tijdens de verdediging van mijn proefschrift (over een paar jaar…) zal mijn promotor mij opnieuw wijzen op de verantwoordelijkheden die horen bij wetenschappelijk onderzoek.

Voor deze cursus heb ik het document Nederlandse gedragscode wetenschappelijke integriteit gelezen; maar liefst 32 pagina’s. In het document wordt uitgelegd dat wetenschappelijk onderzoek aan 5 principes moet voldoen: eerlijkheid, zorgvuldigheid, transparantie, onafhankelijkheid en verantwoordelijkheid.

  • Eerlijkheid houdt o.a. in dat ik geen ongefundeerde uitspraken doe en dat ik geen data verzin of vervals.
  • Met zorgvuldigheid wordt bedoeld dat ik wetenschappelijke methoden gebruik om mijn onderzoeksvragen te beantwoorden.
  • Transparantie zegt iets over de openheid waarin ik laat zien hoe ik mijn onderzoek heb uitgevoerd. Andere onderzoekers moeten namelijk kunnen bepalen of ik wel de juiste conclusies heb getrokken.
  • Verder moet ik onafhankelijk zijn in de uitvoering van mijn onderzoek. Ik mag mij dus niet laten leiden door commerciële of politieke motieven in de keuze voor onderzoeksmethoden of welke resultaten ik rapporteer.
  • Tot slot moet ik verantwoordelijkheid nemen door rekening te houden met de omgeving waarin ik onderzoek doe.

Blij met de strenge toets

Dit zijn flink wat eisen, die ook streng in de gaten worden gehouden door de Ethiekcommissie. Zij doen dit vóórdat ik aan mijn onderzoek begin, maar ook door collega-onderzoekers tijdens mijn onderzoek. Ook wanneer ik een artikel in een wetenschappelijk vakblad wil laten plaatsen, wordt mijn artikel door onafhankelijke collega’s beoordeeld op deze 5 principes, zgn. peer-review. Verder wordt er beoordeeld of ik niet, zonder juiste bronvermelding, ideeën van anderen gebruik en voordoe als mijn eigen ideeën (plagiaat) of dat ik data of resultaten ‘verzin’.

Eerlijk gezegd ben ik blij met de strenge toets! Het is belangrijk dat onderzoekers, en zeker beginnende onderzoekers zoals ik, in een omgeving terecht komen waarin integer wetenschappelijk onderzoek wordt gedaan en er op de 5 principes wordt gecontroleerd. Als onderzoeker heb je altijd te maken met verschillende belangen en je maakt keuzes in de manier waarop jij jouw resultaten presenteert. Het is essentieel dat dit op een zuivere en onafhankelijke manier gebeurt en dus is het goed dat er andere mensen met mij meekijken.

Wetenschappelijk integer van start gegaan

Ik ben inmiddels begonnen de literatuur die ik voor mijn onderzoek wil gebruiken, op een systematische en transparante manier op te zoeken. Dit doe ik door een systematic literature review uit te voeren. Via een vast protocol zoek ik naar geschikte literatuur en elke afweging die ik maak om een publicatie wel of niet te gebruiken, verantwoord ik. Voor de buitenwereld wordt dus duidelijk welke informatie ik heb gebruikt en waarom ik informatie wel of niet meeneem in mijn onderzoek. Ik ben dus al meteen ‘wetenschappelijk integer’ van start gegaan!

De volgende stap is dat ik een artikel schrijf over de literatuur die ik heb gevonden. Het artikel laat ik dan beoordelen door onafhankelijke collega’s. Maar dat duurt nog even. Er gaat flink wat tijd in zitten om alles eerlijk, zorgvuldig, transparant, onafhankelijk en verantwoord op papier te krijgen! 😊

Simon Hay
Pedagoog